De zesde dag na de geboorte wordt “chatti” [chattī] genoemd. Het is een feest dat alleen onder vrouwen wordt gevierd. Het geloof hierachter is dat Bhavani [Bhavānī] (schenkster van het leven, een aspect van Durga [Durgā]) op deze dag komt om de lalaata rekha [lalāta rekhā] (de lijn van het lot) op het voorhoofd van het kind te schrijven.
Traditioneel is het zo dat mannen de ruimte waarin de moeder en het kind verblijven, niet mogen betreden. Tegenwoordig wordt hier nauwelijks meer waarde aan gehecht en betreden mannen gewoon de ruimte waarin moeder en kind verblijven. In principe is het zo dat de pandit [paṇḍita] bekijkt wanneer de vader en anderen het kind mogen zien, in verband met ganda mula.
Op de dag van de chatti komt de nau (“priestershulpje”) om het huis schoon te maken. Het huis wordt afgestoft, de vloeren worden gestofzuigd en gedweild. Dan knipt de nau de nagels van de moeder, waarop zij vervolgens een bad neemt.
Moeder en kind krijgen nieuwe kleding van de moeders ouders. Als er geen ouders zijn, neemt de broer deze taak over. En anders een neef van de moeders vaders kant of een zus van de moeder. ’s Middags worden er zeven sattvische gerechten (gerechten met zuivere ingrediënten) klaargemaakt. Na zes uur ’s avonds maakt de nani [nānī] (de moeder van de moeder) van het kind een diya [diyā] aan, met de bijbehorende mantra:
(Agni is licht, licht is Agni. Ik geef me eraan over. De Zon is licht, licht is de Zon. Ik geef me eraan over. Agni is schitterend, licht is schitterend. Ik geef me eraan over. De Zon is schitterend, licht is schitterend. Ik geef me eraan over. Ik geef me over aan het licht van de Zon en de Zon van het licht.)
Dan zit de moeder met het kind op haar schoot (op de grond). Op een bord wordt van alle zeven gerechten wat geschept. Dat bord legt de nani of een andere aanwezige vrouw vervolgens voor de moeder neer. Dan maakt een andere aanwezige vrouw zeven diya’s achter elkaar aan. Ook dit gebeurt voor de moeder. Tijdens het aanmaken houdt de moeder haar handen voor de ogen van het kind, om zichtsproblemen te voorkomen. De eerste diya wordt direct na het aansteken uitgeblazen.
De ouders van de moeder hebben gezorgd voor mithaai [miṭhāī] (zoete lekkernijen), die aan Bhagavaan [Bhagavān] zijn geofferd in de vorm van naivedya. Nu is de mithaai dus prasaada [prasāda], dat onder iedereen wordt verdeeld. Een zus van de vader van het kind zorgt voor kaajal kājala. Deze brengt ze dan aan op moeder en kind. Dit doet ze op de ruimte tussen de wenkbrauwen. Deze ruimte is de zesde chakra [cakra] en staat bekend als het derde oog of de plaats van verborgen wijsheid. Daarom wordt deze als zeer gunstig ervaren.
Tijdens het zetten van de stip kaajal, reciteert ze een krachtige mantra. Een voorbeeld van zo’n mantra is de maha mrityunjaya mantra [mahā mṛtyuñjaya mantra]:
(We concentreren ons op de verzorger van de wereld, Shiva [Śiva], die drie ogen heeft, de wereld geurt en ons allen verzorgt. O Shiva, bescherm ons van moeilijkheden en de dood, en verlos ons van onze begoocheling.)
Vibhuti (havana-as) kan in principe ook worden gebruikt. In dat geval wordt wat vibhuti in de linkerhand genomen en doet de persoon sparsha [sparśa] met haar rechterringvinger. Dat betekent dat ze met haar rechterringvinger bepaalde lichaamsdelen aanstipt met het as.
Vervolgens wordt een stip vibhuti op het voorhoofd (tussen de wenkbrauwen) gezet. Hierbij wordt wederom de maha mrityunjaya mantra gereciteerd. Als er geen vibhuti is, kan er water worden genomen, waarbij vervolgens “Jalamiti bhasma” wordt gezegd. Vervolgens wordt sparsha gedaan zoals hierboven is beschreven. Na het aanbrengen van kaajal of vibhuti wordt er een beschermkoord gebonden om de rechterpols van de baby. In sommige families krijgt de baby ook een tabeeja tabīja om, die hij voor de rest van het leven draagt voor bescherming.
Na deze “beschermrituelen” geven de aanwezige vrouwen hun goede wensen aan moeder en kind. Voor de moeder wordt een thaali [thāli] geplaatst. Naast de plaats waar de vrouwen één voor één gaan zitten om hun goede wensen/zegen uit te spreken, ligt een teil met gewassen hele korrels rijst met durva-gras [dūrva] erdoorheen. De vrouwen gaan één voor één voor de moeder zitten en nemen wat rijst met durva in hun handen. Vervolgens draaien ze kloksgewijs ermee om het gezicht van de moeder en boven het kind, terwijl ze hun goede wensen/zegen uitspreken. Een voorbeeld van zo’n wens/zegen is: “Moge de schoot van de moeder nooit leeg zijn en het kind een goede toekomst krijgen.” Vervolgens laten ze de inhoud van hun handen in de thaali vallen.
In sommige families wordt als afsluitend ritueel een pluk haar van de moeder in melk gewassen, als teken van voorspoed en met de zegen dat ze altijd vruchtbaar mag blijven.
Hierna begint het vrouwenfeest pas echt. Er is vaak een vrouwenmuziekbandje en er worden allerlei liederen gezongen. Dit feest duurt soms tot diep in de nacht. Als het bedtijd is voor het kindje, wordt het kindje in sommige families in slaap gewiegd door de aanwezige vrouwen, onder begeleiding van sohars (bepaalde soort liederen), net als Bala Gopala [Bāla Gopāla] (baby Krishna [Kṛṣṇa]).
De volgende ochtend aanschouwen moeder en kind de zon. En in principe mag de vader nu pas het kind zien, tenzij de pandit iets anders heeft geconstateerd in de geboortehoroscoop van de baby.
Dit is een ritueelhandleiding voor de Arya Samaaja havana [Ārya Samāja havana] met een helder stappenplan, mantra’s en audiobestanden om het ritueel zo goed mogelijk te kunnen uitvoeren.
Benodigdheden:
Havana kund [kuṇḍ] (soort speciale bak van metaal waarin het offerritueel plaatsvindt)
Havana samagri [havana sāmagrī]: saffraan, guggul [guggula], kamfer, jau (gerst), rijst (ongebakken en ongekookt!), chandan [candana], kruidnagels, nootmuskaat, groene kardemom, ghee, verse gedroogde hardi, gedroogde vruchten (zoals dadels en rozijnen), lotuszaden, rietsuiker, tila (sesamzaad), dhāna (ongepelde rijst), rietsuiker, geraspte kokosnoot en zwavel. We mengen deze ingrediënten en kunnen deze ook fijnmalen, zodat het mengsel fijn wordt er een aangename geur vrijkomt. Dit zijn milieuvriendelijke ingrediënten en zorgen voor minder rook, wat gezonder is voor ons lichaam.
Grote lepel om as uit havana kund te halen
1. Saṃkalpa (uitspreken van de intentie)
Allereerst spreken we de intentie van de havana uit:
3. Aṃga sparśa (aanraken van de lichaamsdelen met zuiver water)
We nemen wat water in ons linkerhand, drukken onze duim en ringvinger tegen elkaar en dopen deze in het water. Dan raken we per mantra het bijbehorende lichaamsdeel aan. Zo worden de belangrijkste delen van het lichaam gezuiverd, zodat ze hun functies zullen blijven uitvoeren.
Eerst wordt de rechterzijde aangeraakt en dan de linkerzijde.
Agni Deva (Godheid van het Vuur) wordt aangeroepen en gezeteld. Vuur geeft levenskracht, warmte en energie, gaat altijd omhoog (progressie) en is altijd overal aanwezig. Het manifesteert zich in zowel zichtbare als onzichtbare vormen. De havana kuṇḍa wordt geplaatst en daar wordt wat hout in geplaatst, in zo’n vorm: # met watten eronder met ghī. Bij het regelen van het hout reciteren we de volgende mantra:
ॐ भूर्भुवः स्वः।
ॐ bhūr-bhuvaḥ svaḥ.
Dan branden we een stukje kamfer op een lepel, reciteren we de volgende mantra en op “āvāhayāmi sthāpayāmi” plaatsen we het vuur in havana kuṇḍa (op de watten met ghee):
Het vuur wordt gevoed met dit offer. Hierdoor verspreidt het licht en zal het in kracht toenemen, waardoor zowel de uiterlijke als innerlijke demonen op afstand blijven. Bij deze rituele stap nemen we bij elk van de volgende vier mantra’s één in ghī gedoopt houtje, met onze duim, ringvinger en middelvinger. Op het woord “svāhā” offeren we het houtje in de havana kuṇḍa. (alleen waar een nummer staat!)
Met dit wateroffer wordt Agni Deva’s zegen gevraagd, zodat we spirituele groei bereiken. We nemen wat water uit de loṭā en sprenkelen dit ten oosten, westen en noorden van de havana kuṇḍa. Met de laatste mantra sprenkelen we water in elk van de vier hoeken van de havana kuṇḍa. Dit gebeurt achtereenvolgens terwijl we de mantra’s reciteren:
āghārāvājyāhuti (ghī-offers aan goddelijke energieën) Nu offeren we op “svāhā” wat ghī in de gegeven richting in het vuur met de volgende mantra’s:
ॐ अग्नये स्वाहा। इदमग्नये इदं न मम॥ (उत्तर)
ॐ सोमाय स्वाहा। इदं सोमाय इदं न मम॥ (दक्षिण)
ॐ agnaye svāhā. idamagnaye idaṃ na mama. (noord)
ॐ somāya svāhā. idaṃ somāya idaṃ na mama. (zuid)
ājyābhāgāhuti (ghī-offers aan goddelijke energieën – met duim, wijsvinger en middelvinger – in het midden van de havaṇa kuṇḍa) Nu offeren we op “svāhā” wat ghī in het vuur met de volgende mantra’s:
ॐ प्रजापतये स्वाहा। इदं प्रजापतये इदं न मम॥
ॐ इन्द्राय स्वाहा। इदमिन्द्राय इदं न मम॥
ॐ prajāpataye svāhā. idaṃ prajāpataye idaṃ na mama.
ॐ indrāya svāhā. idamindrāya idaṃ na mama.
18. Vyāhṛti āhutiyā (vier ghī-offers)
De vyāhṛti zijn de klanken bhūr, bhuvaḥ en svaḥ. Nu offeren we op “svāhā” wat ghī in het vuur met de volgende mantra’s:
ॐ भूरग्नये स्वाहा। इदमग्नये इदं न मम॥
ॐ भुवर्वायवे स्वाहा। इदं वायवे इदं न मम॥
ॐ स्वरादित्याय स्वाहा। इदमादित्याय इदं न मम॥
ॐ bhūragnaye svāhā. idamagnaye idaṃ na mama.
ॐ bhuvarvāyave svāhā. idaṃ vāyave idaṃ na mama.
ॐ svarādityāya svāhā. idamādityāya idaṃ na mama.
ॐ भूर्भुवः स्वरग्निवाय्वादित्येभ्यः स्वाहा।
इदमग्निवाय्वादित्येभ्यः इदं न मम॥
ॐ bhūr-bhuvaḥ svaragni-vāyv-ādityebhyaḥ svāhā;
idamanivāyv-ādityebhyaḥ idaṃ na mama.
19. Sviṣṭakṛta homa (offer met mītha bhāta, zoetigheid, honing of suiker)
Nu offeren we op “svāhā” wat zoetigheid in het vuur met de volgende mantra:
ॐ स त्वं नोऽग्नेऽवमो भवोती नेदिष्ठो अस्या उषसो व्युष्टौ।
अव यक्ष्व नो वरुणं रराणो वीहि मृडीकं सुहवो न एधि स्वाहा॥
इदमग्नीवरुणाभ्यां इदं न मम॥
ॐ sa tvaṃ no’gne’vamo bhavotī nediṣṭho asyā uṣaso vyuṣṭau.
ava yakṣva no varuṇaṃ rarāṇo vīhi mṛḍīkaṃ suhavo na edhi svāhā.
idamagnīvaruṇābhyāṃ idaṃ na mama.
ॐ इमं मे वरुण श्रुधी हवमद्या च मृडय।
त्वामवस्युराचके स्वाहा॥
इदं वरुणाय इदं न मम॥
ॐ imaṃ me varuṇa śrudhī havamadyā ca mṛḍaya.
tvāmavasyurācake svāhā.
idaṃ varuṇāya idaṃ na mama.
ॐ तत्त्वा यामि ब्रह्मणा वन्दमानस्तदा शास्ते यजमानो हविर्भिः।
अहेडमानो वरुणेह बोध्युरुशंस मा न आयुः प्रमोषिः स्वाहा॥
इदं वरुणाय इदं न मम॥
De Gayatri havana [Gāyatrī havana] is een havana volgens de richtlijnen van de Gayatri Parivaar. Je vindt hier een stappenplan en audiobestanden, zodat je de havana zelfstandig kunt verrichten.
Benodigdheden:
Havana kund [kuṇḍ] (soort speciale bak van metaal waarin het offerritueel plaatsvindt)
Havana samagri [havana sāmagrī]: saffraan, guggul [guggula], kamfer, jau (gerst), rijst (ongebakken en ongekookt!), chandan [candana], kruidnagels, nootmuskaat, groene kardemom, ghee, verse gedroogde hardi, gedroogde vruchten (zoals dadels en rozijnen), lotuszaden, rietsuiker, tila (sesamzaad), dhāna (ongepelde rijst), rietsuiker, geraspte kokosnoot en zwavel. We mengen deze ingrediënten en kunnen deze ook fijnmalen, zodat het mengsel fijn wordt er een aangename geur vrijkomt. Dit zijn milieuvriendelijke ingrediënten en zorgen voor minder rook, wat gezonder is voor ons lichaam.
Grote lepel om as uit havana kund te halen
1. Pavitrikarana [pavitrīkaraṇa] (reiniging van het lichaam)
We richten onze gedachten op Vishnu [Viṣṇu] als onderhouder van deze wereld en reciteren daarbij onderstaande mantra. Vaak sprenkelen we hierbij ook water op onszelf. Niet iedereen van de Gayatri Parivaar gebruikt water bij deze handeling. Voor sommigen is dit puur een gebed waarbij de handen worden gevouwen.
ॐ अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थां गतोऽपि वा।
यः स्मरेत्पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः॥
(Het onzuivere en het zuivere verblijven in alle objecten. Wie het Bewustzijn met de lotusogen – Vishnu – herinnert, wordt vervoerd aan stralende schoonheid.)
2. Ācamana (reiniging van de drie lichamen)
Het lichaam van ieder levend wezen bestaat uit drie lichamen: sthula shareer [sthūla śarīra], sukshma shareer [sūkṣma śarīra] en kaaran shareera [kāraṇa śarīra]. Dit zijn het grofstoffelijke (fysieke) lichaam, fijnstoffelijke (subtiele) lichaam en causale (oorzakelijke) lichaam. Deze reinigen we spiritueel onder begeleiding van mantrarecitatie. We nemen een klein beetje water in onze handen, reciteren een mantra en nippen op “svaha” [svāhā] het water. Daarna doen we tweemaal hetzelfde. Hierbij gebruiken we de volgende mantra’s.
(O heilige wateren, amrita [amṛta] (nectar), U bent de verspreider van het eeuwige leven, schenk ook mij dat eeuwige leven. O heilige wateren, amrita, U bent degene die het eeuwige leven bedekt, bedek (bescherm) ook mij met het eeuwige leven. Moge rijkdom, waarheid en roem hun toevlucht tot mij nemen.)
3. Shikha bandhan [śikhā bandhan] (reinigen van het bewustzijn, via de kruin)
De shikha bevindt zich op de kruin, de plek van de zevende chakra [cakra] (sahasraara chakra [sahasrāra cakra]). Daarom noemen we deze chakra ook wel de kruinchakra. Deze chakra staat voor wijsheid en één zijn met de wereld. Sommige mannen hebben een churki [curki] op deze plek, een dikke pluk haar die de kruin bedekt. Deze shikha of churki duidt op een spirituele inwijding en symboliseert dat de persoon onbevooroordeeld is en bewust is van zichzelf en de wereld om zich heen. Volgens sommige rituele voorschriften hoort de churki te worden afgebonden bij rituelen en liefdadigheidsactiviteiten, zodat de energie niet wegvloeit en entiteiten het lichaam niet kunnen betreden. We reinigen ons kosmisch bewustzijn door onze rechterhand op onze kruin te plaatsen en de volgende mantra te reciteren. De linkerhand ligt hierbij op onze linkerschoot. Wie een churki heeft, maakt daar nu een knoop in.
(O Kosmisch Bewustzijn in de gezegende goddelijke vorm van Maha Maya [Mahā Māyā], de grote kracht die het onmeetbare meetbaar maakt. Verblijf in het midden van mijn kruin en voorzie mij van kracht in mijn handelingen.)
4. Pranayama [prāṇāyāma] (regulering van de ademhaling)
Pranayama is een techniek om onze ademhaling te reguleren en daarmee de energiestromen in ons lichaam te kanaliseren. Hiermee brengen we onze geest tot rust en zijn we in staat ons beter te concentreren en de mantra’s beter te reciteren. We sluiten met de rechterduim het rechterneusgat af, ademen langzaam in, houden de adem in en reciteren innerlijk onderstaande mantra. Vervolgens sluiten we met de rechterwijs- en middelvinger het linkerneusgat af en ademen we langzaam uit.
(Het grofstoffelijke lichaam, het fijnstoffelijke lichaam, het causale lichaam, het grote lichaam van bestaan, het lichaam van kennis, het lichaam van licht, het lichaam van waarheid… O Paramatma [Paramātmā] (Superziel), U houdt zowel onze uiterlijke als innerlijke wereld in stand. Leid ons tot kennis, voorspoed en waarheid. Moge wij Brahman ervaren in ons hart en zijn genade ontvangen.)
5. Anga sparsh [aṅga sparśa] (aanraken van de lichaamsdelen met zuiver water)
Onze lichaamsdelen, met name onze zintuigen, zijn erg belangrijk om goed te kunnen functioneren. Daarom staan we stil bij de energieën van het lichaam en bidden we dat deze hun functie blijven uitvoeren. We nemen wat water in ons linkerhand, drukken onze duim en ringvinger tegen elkaar en dopen deze in het water. Dan reciteren we een mantra en raken we het bijbehorende lichaamsdeel aan. Eerst wordt de rechterzijde aangeraakt en dan de linkerzijde.
(Moge de spraak in mijn mond verblijven, de levensadem in mijn neus, het zicht in mijn ogen, het geluid in mijn oren, de kracht in mijn armen en benen, en moge mijn lichaam harmonieus zijn met mijn ziel.)
6. Pṛthivī prārthanā (gebed tot Moeder Aarde, met beide handen Moeder Aarde eerbiedig aanraken) Alles speelt zich af in de schoot van Moeder Aarde. Al het leven, onze handelingen en dus ook onze puja [pūjā]. Daarom richten wij onze aandacht eerst aan haar. We raken de grond met beide handen aan en groeten Moeder Aarde eerbiedig terwijl we de volgende mantra reciteren.
ॐ पृथ्वी त्वया धृता लोका देवि त्वं विष्णुना धृता।
त्वं च धारय मां देवि पवित्रं कुरु चासनम्॥
ॐ pṛthvī tvayā dhṛtā lokā devi tvaṃ viṣṇunā dhṛtā;
tvaṃ ca dhāraya māṃ devi pavitraṃ kuru cāsanam.
(O Moeder Aarde, de werelden worden gedragen door U en U wordt gedragen door Vishnu. O Moeder, draag mij ook en zuiver mijn zitplaats.)
7. Chandan dhaarana [candana dhāraṇa] (sandelhoutpasta dragen: bij vrouwen een stip en bij mannen een streep)
Chandan wordt gemaakt van sandelhout en leert ons dat we (ook in onze moeilijke tijden) net zo geduldig dienen te blijven als sandel. Sandel straalt altijd een kalme, aangename geur uit, zelfs als het op een hard oppervlak wordt geschuurd en er pasta van wordt gemaakt. Zo dienen ook wij niet te murmelen als er moeilijkheden zijn. Vreugde en verdriet horen ons niet van ons stuk te brengen. Ook horen wij zelfs onze vijand niet te haten. Wij dienen juist vrolijk te zijn en vriendelijk te blijven, net als sandel. We reciteren de volgende mantra en zetten daarbij een tilak [tilaka] op ons voorhoofd, op het punt tussen de wenkbrauwen. Dit is de plaats van het derde oog, de agya chakra [ājñā cakra], of de plaats van verborgen wijsheid.Bij vrouwen is de tilak een stip en bij mannen een verticale streep die van onder naar boven wordt gezet.
8. Raksha sutram [rakṣā sūtram] (beschermkoord)
De raksha sutra is een beschermkoord dat we dragen ter bescherming tegen onze innerlijke en uiterlijke vijanden. Bij innerlijke vijanden kunnen we denken aan negatieve eigenschappen als vals ego, woede, lust en geweld. Daarmee herinnert de raksha sutra ons er steeds aan dat we zo rein mogelijk dienen te leven. Onder uiterlijke vijanden verstaan we vooral energieën van buitenaf die een negatieve invloed op ons uitoefenen. Bij het binden van de raksha sutra vragen we het Goddelijke om de drager van het koord te beschermen tegen dit soort kwaad. Dit voorafgaande gebed kunnen we in eigen woorden doen. We binden de raksha sutra om onze rechterpols door deze driemaal om onze pols te draaien en vervolgens de uiteinden vast te knopen. Tijdens dit vastbinden van de raksha sutra reciteren we de volgende mantra.
9. Yagyopavitam [yajñopavītam] (drievoudig draad: over de linkerschouder, onder de rechterarm door)
We noemen de yagyopavita ook wel janew [janeū]. Dit is een symbool van geestelijke reinheid en symboliseert tevens een spirituele hergeboorte. De symboliek hierachter is de boodschap dat we vruchten van vorige daden moeten isoleren en opnieuw moeten beginnen, met een schone lei. Het dragen van een yagyopavita betekent dat de drager ervan de dharmische wetten, richtlijnen en verantwoordelijkheden accepteert. De drie draden van dit draad staan voor de diverse drie-eenheden binnen het hindoeïsme, zoals de triguna [triguṇa], Trideva, Tridevi, tridosha [tridoṣa], tririna [tririṇa] en drie soorten Vedamantra’s. We maken een drievoudig koord van dikke katoenen garen en knopen de uiteinden aan elkaar. Dit koord moet zo lang zijn, dat het tot onze heup komt wanneer we het over onze linkerschouder dragen onder onze rechterarm. Bij het dragen van de yagyopavita reciteren we de volgende mantra.
(O koord der verbondenheid en zuiverheid, U bent samen met de Schepper verschenen. U schenkt me de levenskracht voor een energierijk en voorspoedig leven.)
Als we al een yagyopavita dragen, verwijderen we deze eerst met de volgende mantra.
10. Saṅkalpa (uitspreken van de intentie)
We spreken uitgebreid en plechtig uit dat we de Gayatri havana verrichten en wanneer en waarom we dit doen. Dit doen we door onze handen te vouwen en de volgende tekst te reciteren, waarbij we de ontbrekende informatie invullen.
ॐ मम उपात्त समस्त दुरितक्षय द्वारा श्री गायत्री परदेवता प्रीत्यर्थं श्री महा विष्णोराग्यया।
प्रवर्तमानस्याध्य श्रीब्रह्मणो द्वितीयपरार्धे, श्री श्वेत वाराह कल्पे,
सप्तमे वैवस्वत मन्वन्तरे अष्टाविंशती कलियुगे प्रथमचरणे।
(Ik buig tot de Superziel, het begin van alles, de Allerhoogste Persoonlijkheid Gods, Gayatri. Op deze dag – die een gevolg is van de eerste dag, die als uw wens begon – in de tweede helft van de dag van Brahma [Brahmā], in de kalpa Shveta Varaha [Śveta Vārāha], in de zevende manvantara, in de eerste kwart van de 28e kaliyuga,)
(in het vikramjaar <vikramjaar>, in de maand <naam hindoemaand>, in de pakṣa <krishna [kṛṣṇa] of shukla paksha [śukla pakṣa]>, op de dag <dag>, in de tithi <tithi>, in de nakshatra [nakṣatra] <nakshatra>, in maanteken <maanteken>,)
<यजमान का गोत्र*> गोत्रः, <ययमान का परदादा का नाम> नप्त्रे/नप्त्रीं, <यजमान का दादा का नाम> पौत्राय/पौत्रीं, <यजमान का पिता का नाम> पुत्राय/पुत्रीं, <यजमान का नाम> नाम्नां/नाम्नीं,
शुभ <उप्लक्ष> उप्लक्षे,
सर्व देव पूजनं कर्म करिष्ये॥
(ter gelegenheid van de Gayatri havana, zal <naam yajamaan [yajamāna]> van de gotra <gotra> alle goddelijke energieën offers brengen.)
11. Varuna avahanam [Varuṇa āvāhanam] (aanroeping van Varuna Deva)
De kalasha puja [kalaśapūjā] is een ritueel waarbij we alle elementen van brahmaand [brahmāṇḍa] (de kosmos) vereren als één geheel. Hierbij staan we stil bij de eenheid in diversiteit van de schepping. Dit doen we met behulp van een kalasha. Dit is een soort (metalen) pot, ook wel lota [loṭā]. De schepping bestaat voor 70% uit water. De kalasha symboliseert de schepping en daarom vullen we deze voor 70% met water. Hierbij reciteren we de volgende mantra.
ॐ तत्त्वयामि ब्रह्मणा वन्दमानस्तदा शास्ते यजमानो हविर्भिः।
अहेदमानो वरुणेह वोध्युरुश ग्वं स म न आयुः प्रमोषीः॥
अस्मिन कलशे वरुणं सांगं सायुधं स शक्तिकं आवाहयामि।
ॐ भूर्भुवः स्वः भो वरुण, इहागच्छ इहतिष्ठ स्थापयामि पूजयामि॥
ॐ tattvayāmi brahmaṇā vandamānastadā śāste yajamāno havirbhiḥ;
ahedamāno varuṇeha vodhyuruśa gvaṃ sa ma na āyuḥ pramoṣīḥ.
asmin kalaśe varuṇaṃ sāṃgaṃ sāyudhaṃ sa śaktikaṃ āvāhayāmi;
ॐ bhūr-bhuvaḥ svaḥ bho varuṇa, ihāgaccha ihatiṣṭha sthāpayāmi pūjayāmi.
12. Kalasha pratishtha [kalaśa pratiṣṭhā] (bevestiging van de plaats van de kalasha)
Voedsel is basaal voor de schepping: zonder voedsel kan niets en niemand leven, groeien of bloeien. De kalasha symboliseert de schepping en komt dus bovenop anna (voedsel) te staan. We plaatsen een hoop rijst aan de linkerzijde van de puja-plaats, reciteren de volgende mantra en plaatsen de kalasha in het midden van de hoop rijst.
ॐ mano jūtir-juṣatāmājyasya bṛhaspatir-yajñam-imaṃ tanotvariṣṭaṃ yajña gvaṃ samimaṃ dadhātu;
viśvedevā sa ihamādayantāmo”’m pratiṣṭha;
kalaśe varuṇādhyāvāhitā-devatāḥ supratiṣṭhitāḥ varadā bhavantu.
13. Varuna pujanam [Varuṇa pūjanam] (verering van Varuna Deva)
Varuna is de goddelijke gedaante van de wateren. We roepen Hem aan en vereren hem in de kalasha. Hierbij offeren we Hem bepaalde zaken door deze in de kalasha te doen onder het reciteren van de volgende mantra’s.
ॐ varuṇāya namaḥ. akṣataṃ samarpayāmi. (hele rijstkorrels, gekleurd met hardi en sindūra)
ॐ varuṇāya namaḥ. puṣpāṇi samarpayāmi. (bloemen)
ॐ varuṇāya namaḥ. dhūpaṃ samarpayāmi. (wierook)
ॐ varuṇāya namaḥ. dīpaṃ samarpayāmi. (licht)
ॐ varuṇāya namaḥ. naivedyaṃ samarpayāmi. (spijs)
ॐ varuṇāya namaḥ. ācamanīyaṃ samarpayāmi. (water om de mond te spoelen)
14. Varuna namaskaaram [Varuṇa namaskāram] (groet naar Varuna Deva)
We brengen een eerbiedige groet uit naar Varuna. Dit doen we door onze handen te vouwen en de volgende mantra te reciteren.
ततो नमस्कारम् करोमि।
tato namaskāram karomi.
15. Kalasha praarthna [kalaśa prārthanā] (gebed voor de kalasha)
Volgens sommige geschriften zijn in ons lichaam 330.000.000 goddelijke energieën aanwezig. Deze wakkeren we aan door onze handen te vouwen en de volgende mantra’s te reciteren.
16. Deep pujanam [dīpa pūjanam] (verering van het licht)
Een diya [diyā] met vier lonten wordt aangemaakt, waarna er bloemen en akṣata worden geofferd aan de diya met de volgende mantra:
17. Guru pujanam [guru pūjānam] (verering van de guru)
Deze guru is onze gids op het geestelijke pad. Hij onderwijst ons en begeleidt ons in de leer van het hindoeïsme, zowel ritueel als spiritueel. Daarom eren wij hem door hem in gedachten te nemen, onze handen te vouwen en de volgende mantra’s te reciteren.
18. Gayatri pujanam [Gāyatrī pūjānam] (verering van Gayatri)
Binnen de Gayatri Parivaar wordt Gayatri als hoogste goddelijke gedaante gezien. We vereren haar door onze handen te vouwen en de volgende mantra’s te reciteren.
19. Sarvadeva pujanam [Sarvadeva pūjānam] (verering van de Deva’s)
Deva’s zijn dragers van meerdere goddelijke energieën. In de Gayatri Parivaar vereren we hen middels stuti, het uitspreken van een lofgebed. We vouwen onze handen, nemen de goddelijke gedaante in gedachten en reciteren zijn/haar mantra.
kṣetrapāla-namasyāmi sarvāriṣṭa-nivārakān;
asya yāgasya siddhyarthaṃ pūjayārādhitān mayā.
20. Sarvadeva namaskaar [Sarvadeva namaskāra] (groet naar de Deva’s)
We brengen nu een eerbiedige groet uit naar de goddelijke energieën. We vouwen onze handen en reciteren de volgende mantra’s.
21. Shodashopachaara puja [ṣoḍaśopacāra pūjā] (16-voudige puja)
Nu vereren we de verschillende goddelijke energieën tezamen. We reciteren daarvoor de volgende mantra’s. Bij de eerste mantra vouwen we onze handen en brengen we een eerbiedige groet uit. Daarna offeren we steeds hetgeen staat aangegeven.
(Ik buig tot alle goddelijke energieën
Kom en zetel U hier (met open handen de plaats aanduiden)
Accepteer deze zitplaats (bloem offeren)
Accepteer dit water om uw voeten te wassen (water sprenkelen)
Accepteer dit water om uw handen te wassen (water sprenkelen)
Accepteer dit water om uw mond te spoelen (water sprenkelen)
Accepteer dit water om te baden (water sprenkelen)
Accepteer deze kleding (stukje watten kleuren met hardi en sindoor en op de plaats offeren)
Accepteer deze yagyopaveet (klein drievoudig koord offeren)
Accepteer deze geur (rooswater sprenkelen)
Accepteer deze ongebroken rijst (ongebroken rijst offeren)
Accepteer deze bloemen (bloemen offeren)
Accepteer deze geur (met brandend wierook kloksgewijs draaien rond de plaats)
Accepteer dit licht (met een brandende diya kloksgewijs draaien rond de plaats)
Accepteer deze spijs (spijs offeren)
Accepteer dit betelblad met betelnoot (betelblad met betelnoot offeren)
Accepteer deze gift (geld offeren)
Accepteer deze ongebroken rijst om het ontbrekende aan te vullen (ongebroken rijst offeren))
22. Svastivaachanam [svastivācanam] (gebed voor de gezondheid)
Nu bidden we voor de gezondheid en het welzijn van onszelf en de levende wezens in de wereld om ons heen. We nemen wat rijstkorrels en een bloem in onze handen en reciteren de volgende mantra’s.
ॐ गणानां त्वा गणपति ग्वं हवा महे।
प्रियाणां त्वा प्रियपति ग्वं हवा महे॥
निधीनां त्वा निधिपति ग्वं हवा महे।
वसो मम आहमजानि गर्भधामत्वमजासि गर्भधम्॥
Nu leggen we de inhoud van onze handen voor ons neer op de vedi (de plaats waar we puja doen).
23. Raksha vidhaanam [rakṣā vidhānam] (gebed voor de bescherming van de yagya [yajña])
Waar yagya’s zijn, kunnen negatieve energieën komen om de ritualist of de goddelijke energieën tegen te werken. We reciteren de volgende mantra’s ter bescherming van de yagya. Bij bepaalde mantra’s staan richtingen aangegeven. In die richtingen gooien we (ongebakken!) rijst.
24. Agni sthaapna [Agni sthāpanā] (Agni Deva aanroepen en vereren) We roepen Agni (de goddelijke gedaante van Vuur) aan en vragen Hem plaats te nemen in de havana kunda. Vuur heeft een belangrijke functie in het hindoeïsme. Het is één van de basiselementen en voorziet ons van levenskracht, warmte en energie. Vuur is de Zon, het licht, elektriciteit, maar ook bijvoorbeeld het spijsverteringsvuur. Zo manifesteert Agni zich in zowel zichtbare als onzichtbare gedaantes. In één van deze gedaantes is Hij de bode tussen hemel en aarde. Als wij iets aan Agni schenken, zorgt Hij ervoor dat het terechtkomt op de juiste bestemming. Daarom staat tijdens de havana Agni centraal. Middels de havana verzoeken we Agni om onze offers op hun bestemming te brengen. We vereren hierbij het Goddelijke in zijn abstracte hoedanigheid: er is wel sprake van eigenschappen maar er is geen vorm.
Allereerst plaatsen we het mangohout in zo’n vorm in de havana kund: #. Dan nemen we een stukje kamfer op een lepel, steken we deze aan en houden we het boven de havana kund terwijl we de volgende mantra reciteren.
(O Almachtige Goddelijkheid, die de Beschermer, Instandhouder en Schepper is van al het bestaan, die op drie plaatsen – Aarde, atmosfeer en Hemel – verblijft! Ik plaats hierbij het vuur in de kund. Dit vuur zal alles verdelen over alle krachten en energiebronnen van de natuur in uw onmeetbare schepping, waarop de bewoners van de drie werelden gezegend zullen worden door de ontvangers van de offers.)
Daarna vereren we Agni door de volgende mantra’s te reciteren en daarbij de bijbehorende zaken te offeren.
ॐ अग्नये नमः। अक्षतं समर्पयामि॥ (akṣata, gewassen hele korrels rijst, eventueel gekleurd met hardi en sindūra)
ॐ अग्नये नमः। आचमनीयं समर्पयामि॥ (ācamana, water om de mond te spoelen)
ॐ agnaye namaḥ. ācamanīyaṃ samarpayāmi.
3. Gayatri stavana [Gāyatrī stavana] (gebed tot Surya [Sūrya] als oerbron van vuur)
De Gayatri stavana bestaat uit twaalf mantra’s en is een praarthna [prārthanā] (gebed) voor Surya (de Zon) als oerbron van vuur. Surya heeft twaalf kala’s [kalā] (eigenschappen) en daarom gebruiken we twaalf mantra’s. In deze mantra’s komt steeds de naam Savita terug. Dit is een andere naam van Surya. Bij elke mantra offeren we wat akshata met een bloem en wat water bij de havana kund.
(Wiens centrum de Schenker van licht, de schittering van edelstenen, de belichaming van onbegrensde oneindigheid is. Wie armoede en leed wegneemt – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum door de goddelijke energieën wordt vereerd, die mensen verlossing schenkt, die wordt geprezen door wijzen – Die goddelijke Zon begroet ik eerbiedig. Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum de standvastigheid van kennis kent, die in de drie werelden wordt vereerd en de belichaming van de natuur is, die de gedaante is van scherpzinnigheid en Goddelijkheid – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum de belichaming is van het mysterieuze beginsel, die dat kent wat dharma vergroot, die de oorzaak is van de vernietiging van alle zonden – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum in staat is alle ziektes te vernietigen, die wordt geprezen in de Rig- [Ṛg], Yajur- en Saamaveda [Sāmaveda] en die Aarde, lucht en Hemel verlicht – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
६. ॐ यन्मण्डलं वेदविदो वदन्ति गायन्ति यच्चारण सिद्ध सङ्घाः।
यद्योगिनो योगजुषां च सङ्घाः, पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम्॥
(Wiens centrum wordt geprezen door de Veda’s, die wordt bezongen door Vedisch geleerden en heiligen, met wie yogi’s zich verbinden middels meditatie – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum door iedereen wordt vereerd, die de vergankelijke wereld verlicht, die zowel de tijd is als de oorzaak van tijd en de belichaming is van oneindigheid – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum Vishnu [Viṣṇu] ofwel de gedaante van het Goddelijke is, die eeuwig is en de zonden van de mensen vernietigt, die zelfs in staat is de tijd te vernietigen – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
९. ॐ यन्मण्डलं विश्वसृजां प्रसिद्धं उत्पत्ति रक्षा प्रलयप्रगल्भम्।
यस्मिन् जगत्संहरतेऽखिलं च, पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम्॥
(Door wiens centrum het universum is ontstaan, die in staat is te scheppen, onderhouden en vernietigen en in wie deze hele wereld verdwijnt – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum de belichaming de alomtegenwoordige Vishnu is, die de hoogste toevlucht van de ziel is en die het Zuiver Bewustzijn is, die door het pad van yoga met het fijnstoffelijke het fijnstoffelijke weet te bereiken – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum de kenners van Brahma prijzen, wiens lof wordt bezongen door Vedisch geleerden en heiligen, op wiens grootheid de kenners van de Veda’s mediteren – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum wordt bezongen door de Veda’s en de kenners van de Veda’s, die gerealiseerd kan worden door yogi’s middels manieren van yoga en die het Goddelijke is dat eerbiedig wordt begroet door alle Veda’s – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
2. Agni pradeepanam [Agni pradīpanam] (het vuur “aanwakkeren”)
Wanneer we het vuur in de havana kund plaatsen, is dit doorgaans nog klein. Daarom wakkeren we het aan, zodat er een mooie vlam kan ontstaan die niet uit gaat wanneer we iets in de havana kund offeren. Hiervoor vragen we de wijzen en ritualisten plaats te nemen aan de noordzijde van de havana kund, zodat zij ons kunnen bijstaan. We wakkeren met de rechterhand het vuur aan terwijl we de volgende mantra reciteren.
(Moge dit vuur zich verheffen en aanwakkeren, en de yajamaan [yajamāna] de nodige handelingen voltooien. Moge de wijzen en de yajamaans aan de noordkant van de vedi plaatsnemen, zowel hier als op de betere plaatsen.)
4. Samidha [samidhā] (vierdelig offer aan Agni)
Wanneer we vuur voeden, zal het in kracht toenemen en licht verspreiden. Hierdoor blijven zowel innerlijke als uiterlijke vijanden op afstand. Daarom voeden we bij deze rituele handeling het vuur. Bij elk van de mantra’s nemen we met onze duim, ringvinger en middelvinger een klein stukje hout, dippen we dit in ghee en offeren we het in het vuur op het woord “svaha” [svāhā].
(O zielen, voed het constant bewaarde vuur met brandstof, ontsteek het met ghee en zet er havis (offeringen, samagri [sāmagri]) in. Moge dit offer jaatavedas-agni [jātavedas-agni] toekomen, niet mij.)
(Met brandhout en ghee laten we het alomtegenwoordige vuur verder gloeien en moedigen we het vuur aan om steeds hoger op te laaien. Moge dit offer het allesdoordringende Agni toekomen, niet mij.)
5. Jala prasechan [prasecana] (wateroffer voor Agni) Met een wateroffer vragen we Agni’s zegen om spirituele groei te bereiken. We nemen wat water uit de lota en sprenkelen dit ten oosten, westen en noorden van de havana kund. Met de laatste mantra sprenkelen we water in elk van de vier hoeken van de havana kund.
ॐ adite’numanyasva. (oost)
ॐ anumate’numanyasva. (west)
ॐ sarasvatya-numanyasva. (noord)
ॐ deva savitaḥ prasuva yajñaṃ prasuva yajñapatiṃ bhagāya.
divyo gandharvaḥ ketapūḥ ketannaḥ punātu vācaspatir-vācaṃ naḥ svadatu. (alle vier kanten van de havana kuṇḍa)
(O onverdeelde Goddelijkheid, moge ik onzelfzuchtig zijn en anderen helpen. O wijze en goedgunstige Goddelijkheid, moge ik wijs en goedgunstig zijn. O bron van alle wijsheid, schenk ons kennis en laat onze gedachten één zijn met U. O Goddelijke, Allesaandrijvende Allerhoogste, bevorder de nobele intenties van hen allen die nobele daden verrichten en assisteer ze om glorie te bereiken. Moge U, o Almachtige, ons verstand zuiveren en onze spraak zoet maken.)
29. Ajyaahuti [ājyāhuti] (ghee-offers)
De goddelijke energieën zijn elementen die ons continu voeden met kosmische energie. We staan nu bij hen stil en bedanken hen. We reciteren hierbij de volgende mantra’s, waarbij we steeds op “svaahaa” wat ghee in de havana kund offeren.
ॐ प्रजापतये स्वाहा। इदं प्रजापतये इदं न मम॥
ॐ इन्द्राय स्वाहा। इदं इन्द्राय इदं न मम॥
ॐ अग्नये स्वाहा। इदं अग्नये इदं न मम॥
ॐ सोमाय स्वाहा। इदं सोमाय इदं न मम॥
ॐ भूः स्वाहा। इदं अग्नये इदं न मम॥
ॐ भुवः स्वाहा। इदं वायवे इदं न मम॥
ॐ स्वः स्वाहा। इदं सूर्याय इदं न मम॥
ॐ prajāpataye svāhā; idaṃ prajāpataye idaṃ na mama.
ॐ indrāya svāhā; idaṃ indrāya idaṃ na mama.
ॐ agnaye svāhā; idaṃ agnaye idaṃ na mama.
ॐ somāya svāhā; idaṃ somāya idaṃ na mama.
ॐ bhūḥ svāhā; idaṃ agnaye idaṃ na mama.
ॐ bhuvaḥ svāhā; idaṃ vāyave idaṃ na mama.
ॐ svaḥ svāhā; idaṃ sūryāya idaṃ na mama.
(Ik offer dit aan Prajapati [Prajāpati]. Moge dit offer Prajapati toekomen, niet mij.
Ik offer dit aan Indra. Moge dit offer Indra toekomen, niet mij.
Ik offer dit aan Agni. Moge dit offer Agni toekomen, niet mij. (noord)
Ik offer dit aan Soma. Moge dit offer Soma toekomen, niet mij. (zuid)
Ik offer dit aan de lucht. Moge dit offer de lucht toekomen, niet mij.
Ik offer dit aan de ruimte. Moge dit offer de ruimte toekomen, niet mij.
Ik offer dit aan de Zon. Moge dit offer de Zon toekomen, niet mij.)
30. Gayatri [Gāyatrī] mantra aahuti (vuuroffer aan Brahma)
De Gayatri mantra wordt gezien als de krachtigste Vedische mantra, omdat deze mantra is samengesteld uit zeer krachtige klanken. Daarmee wordt de Gayatri mantra ook wel als personificatie gezien van Brahman. We reciteren 24 keer de Gayatri mantra en offeren steeds bij het woord “svaha” wat havana samagri in de havana kund.
ॐ भूर्भुवः स्वः तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि धियो यो नः प्रचोदयात् स्वाहा।
इदं गायत्र्यै इदं न मम॥
ॐ bhūr-bhuvaḥ svaḥ tatsavitur-vareṇyaṃ bhargo devasya dhīmahi dhiyo yo naḥ pracodayāt svāhā;
idaṃ gāyatryai idaṃ na mama.
Dat wat het grofstoffelijke, mentale en oorzakelijke doordringt, het bestaan verlicht en inspireert, de Eeuwige Gelukzaligheid is; op dat Goddelijke Bewustzijn mediteren wij. Moge Zijn verlichting ons intellect inspireren. Ik offer dit. Moge dit offer Gayatri toekomen, niet mij.
31. Maha Mrityunjaya aahuti [Mahā Mṛtyuñjaya]
De Maha Mrityunjaya mantra wordt gezien als de grootste en krachtigste verlosser van leed. Deze mantra wordt bijvoorbeeld gereciteerd in geval van problemen, ziekte en dergelijke. We reciteren 108 keer de Maha Mrityunjaya mantra en offeren steeds bij het woord “svaha” wat havana samagri in de havana kund.
We concentreren ons op de verzorger van de wereld, Śiva, die drie ogen heeft, de wereld geurt en ons allen verzorgt. Oh Śiva, bescherm ons van moeilijkheden en de dood, en verlos ons van onze begoocheling.
32. Svishtakrita homa [sviṣṭakṛta homa] (aahuti met mītha bhāta, zoetigheid, honing of suiker)
We reciteren drie keer de onderstaande mantra en steeds bij het woord “svāhā” offeren we wat zoetigheid in het vuur.
33. Purnaahuti [pūrṇāhuti] (laatste drie offerandes van de overgebleven havana samagri) Met de laatste vuuroffers duiden we het voltooien van dit ritueel aan. Alles in deze stoffelijke wereld is onvolledig en incompleet. Zo is ook deze havana onvolledig en incompleet. We handelen slechts naar ons eigen vermogen en ons eigen inzicht. Met deze handeling vragen we het Goddelijke de volgende offers te accepteren om al het ontbrekende van de havana aan te vullen. We verdelen het restant van de havana samagri in drieën en offeren bij elk van de onderstaande mantra’s op “svaha” een deel in de havana kund.
१. ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पूर्णमुदच्यते।
पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते स्वाहा॥
Dat is volmaakt en dit is volmaakt. Het volmaakte komt voort uit het volmaakte. Neem het volmaakte af van het volmaakte en dan blijft enkel het volmaakte achter.
O (volmaakte) lepel, ga vol weg en kom rijkelijk gevuld terug. O Shatakratu [Śatakratu] (“Hij die gerelateerd is aan Indra” of “Hij met honderd krachten”), laat handel tot ons komen in de vorm van goederen, voedsel en kracht. Moge dit offer U toekomen.
३. ॐ सर्वं वै पूर्ण ग्वं स्वाहा।
ॐ sarvaṃ vai pūrṇa gvaṃ svāhā.
Alles is volmaakt. Moge dit offer U toekomen.
34. Vasodhara [vasodhārā] (onafgebroken stroom van de ghī die is overgebleven) Ghee staat symbool voor de onstuimige geest. Met deze handeling offeren we als het ware onze geest aan het Goddelijke, opdat wij altijd zuivere intenties zullen hebben, zuivere activiteiten zullen verrichten en wij doordrongen worden van zuivere kwaliteiten. We nemen de kom met de resterende ghee in onze handen, staan op en gieten de kom in één straal leeg in de havana kund. Hierbij reciteren we de volgende mantra.
(U bent de zuiveraar van de natuur, Hij met honderd stromen. U bent de zuiveraar van de natuur, Hij met duizend stromen. Moge al dat leeft gezuiverd worden door de honderd stromen van de Goddelijke Zon die de natuur zuivert. Moge dit offer U toekomen.)
35. Nirajanam [Nīrājanam] (aarti [āratī] van Agni met brandend kapura)
We nemen Agni Deva’s āratī door kloksgewijs met brandend kamfer rond het vuur te draaien en ondertussen de volgende mantra te reciteren:
36. Ghritaavaghraanam [ghṛtāvaghrāṇam] (warmte van Agni tot ons nemen)
We nemen wat gheedruppels in onze handen, warmen de handen boven het vuur (met de handpalmen naar beneden) en wrijven de handen op ons gezicht, ogen, oren en handen.
ॐ तनूपाऽग्नेऽसि तन्वं मे पाहि।
ॐ आयुर्दाऽग्नेऽस्यायुर्मे देहि।
ॐ वर्चोदाऽग्नेऽसि वर्चो मे देहि।
ॐ अग्ने यन्मे तन्वाऽऊनं तन्मऽआपृण।
ॐ मेधां मे देवः सविता आदधातु।
ॐ मेधां मेऽश्विनौ देवा वाधत्तां पुष्करस्रजौ॥
ॐ tanūpā’gne’si tanvaṃ me pāhi;
ॐ āyurdā’gne’syāyurme dehi;
ॐ varcodā’gne’si varco me dehi;
ॐ agne yanme tanvā’ūnaṃ tanm’āpṛṇa;
ॐ medhāṃ me devaḥ savitā ādadhātu;
ॐ medhāṃ me’śvinau devā vādhattāṃ puṣkaras-rajau.
37. Bhasmadhaaranam [bhasmadhāraṇam] (aanbrengen van as van de havana)
We nemen wat as uit de havana en tikken hiermee bepaalde delen van het lichaam aan terwijl we de bijbehorende mantra’s reciteren.
ॐ वाक च म आप्यायताम्। (मुख)
ॐ प्राणश्च म आप्यायताम्। (नाक)
ॐ चक्षुश्च म आप्यायताम्। (नेत्र)
ॐ श्रोत्रं च म आप्यायताम्। (कान)
ॐ यशोबलञ्च म आप्यायताम्। (बाहे)
ॐ vāk ca ma āpyāyatām. (mond)
ॐ prāṇaśca ma āpyāyatām. (neus)
ॐ cakṣuśca ma āpyāyatām. (ogen)
ॐ śrotraṃ ca ma āpyāyatām. (oren)
ॐ yaśobalañca ma āpyāyatām. (schouders)
38. Kshama praarthna [kṣamā prārthanā] (gebed voor vergiffenis)
We verrichten nu een gebed voor vergiffenis van eventuele fouten die we tijdens de rituelen hebben gemaakt.
आवाहनं न जानामि न जानामि विसर्जनम्।
पूजां चैव न जानामि क्षम्यतां पुरुषोत्तम॥
āvāhanaṃ na jānāmi na jānāmi visarjanam;
pūjāṃ caiva na jānāmi kṣamyatāṃ puruṣottama.
39. Sastanga-namaskaarah [sāṣṭāṅga-namaskāraḥ] (eerbiedige groet naar de Allerhoogste)
Met de volgende mantra brengen we een eerbiedige groet tot de Allerhoogste:
ॐ yajñena yajñam-ayantu devāḥ tāni dharmāṇi prathamānyāsan;
te ha nākaṃ mahimānaḥ sacanta yatra pūrve sādhyāḥ santi devāḥ.
ॐ mantrapuṣpāñjaliṃ samarpayāmi.
42. Shaanti abhishinchanam [śānti abhiṣiñcanam] (gebed en zegeningen voor vrede)
Er wordt water over iedereen gesprenkeld met een betelblad, mangoblad of bloem.
45. Aarti [āratī] (met brandend kapura)
Nu doen we aarti ter afsluiting. We zingen de Gayatri aarti en draaien ondertussen kloksgewijs met een brandende diya rond de eventuele beelden en havana.
Dit is een eenvoudige havana volgens de hedendaagse stroming Sanaatana Dharma [Sanātana Dharma]. Je vindt hier een stappenplan en audiobestanden, zodat je de havana zelfstandig kunt verrichten.
Benodigdheden:
Havana kund [kuṇḍ] (soort speciale bak van metaal waarin het offerritueel plaatsvindt)
Havana samagri [havana sāmagrī]: saffraan, guggul [guggula], kamfer, jau (gerst), rijst (ongebakken en ongekookt!), chandan [candana], kruidnagels, nootmuskaat, groene kardemom, ghee, verse gedroogde hardi, gedroogde vruchten (zoals dadels en rozijnen), lotuszaden, rietsuiker, tila (sesamzaad), dhāna (ongepelde rijst), rietsuiker, geraspte kokosnoot en zwavel. We mengen deze ingrediënten en kunnen deze ook fijnmalen, zodat het mengsel fijn wordt er een aangename geur vrijkomt. Dit zijn milieuvriendelijke ingrediënten en zorgen voor minder rook, wat gezonder is voor ons lichaam.
1. Agni sthaapna [Agni sthāpanā] (Agni Deva aanroepen en een plaats geven)
We roepen Agni (de goddelijke gedaante van Vuur) aan en vragen Hem plaats te nemen in de havana kunda. Vuur heeft een belangrijke functie in het hindoeïsme. Het is één van de basiselementen en voorziet ons van levenskracht, warmte en energie. Vuur is de Zon, het licht, elektriciteit, maar ook bijvoorbeeld het spijsverteringsvuur. Zo manifesteert Agni zich in zowel zichtbare als onzichtbare gedaantes. In één van deze gedaantes is Hij de bode tussen hemel en aarde. Als wij iets aan Agni schenken, zorgt Hij ervoor dat het terechtkomt op de juiste bestemming. Daarom staat tijdens de havana Agni centraal. Middels de havana verzoeken we Agni om onze offers op hun bestemming te brengen. We vereren hierbij het Goddelijke in zijn abstracte hoedanigheid: er is wel sprake van eigenschappen maar er is geen vorm.
Allereerst plaatsen we het mangohout in zo’n vorm in de havana kund: #. Dan nemen we een stukje kamfer op een lepel, steken we deze aan en houden we het boven de havana kund terwijl we de volgende mantra reciteren.
(O Almachtige Goddelijkheid, die de Beschermer, Instandhouder en Schepper is van al het bestaan, die op drie plaatsen – Aarde, atmosfeer en Hemel – verblijft! Ik plaats hierbij het vuur in de kund. Dit vuur zal alles verdelen over alle krachten en energiebronnen van de natuur in uw onmeetbare schepping, waarop de bewoners van de drie werelden gezegend zullen worden door de ontvangers van de offers.)
Bij “āvāhayāmi sthāpayāmi” plaatsen we het vuur in de havana kuṇḍa.
Vind je deze mantra te moeilijk? Reciteer dan alleen “ॐ agnaye namaḥ āvāhayāmi sthāpayāmi.”
2. Agni pradeepanam [Agni pradīpanam] (het vuur “aanwakkeren”)
Wanneer we het vuur in de havana kund plaatsen, is dit doorgaans nog klein. Daarom wakkeren we het aan, zodat er een mooie vlam kan ontstaan die niet uit gaat wanneer we iets in de havana kund offeren. Hiervoor vragen we de wijzen en ritualisten plaats te nemen aan de noordzijde van de havana kund, zodat zij ons kunnen bijstaan. We wakkeren met de rechterhand het vuur aan terwijl we de volgende mantra reciteren.
(Moge dit vuur zich verheffen en aanwakkeren, en de yajamaan [yajamāna] de nodige handelingen voltooien. Moge de wijzen en de yajamaans aan de noordkant van de vedi plaatsnemen, zowel hier als op de betere plaatsen.)
3. Gayatri stavana [Gāyatrī stavana] (gebed tot Surya [Sūrya] als oerbron van vuur) De Gayatri stavana bestaat uit twaalf mantra’s en is een praarthna [prārthanā] (gebed) voor Surya (de Zon) als oerbron van vuur. Surya heeft twaalf kala’s [kalā] (eigenschappen) en daarom gebruiken we twaalf mantra’s. In deze mantra’s komt steeds de naam Savita terug. Dit is een andere naam van Surya. Bij elke mantra offeren we wat akshata met een bloem en wat water bij de havana kund.
(Wiens centrum de Schenker van licht, de schittering van edelstenen, de belichaming van onbegrensde oneindigheid is. Wie armoede en leed wegneemt – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum door de goddelijke energieën wordt vereerd, die mensen verlossing schenkt, die wordt geprezen door wijzen – Die goddelijke Zon begroet ik eerbiedig. Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum de standvastigheid van kennis kent, die in de drie werelden wordt vereerd en de belichaming van de natuur is, die de gedaante is van scherpzinnigheid en Goddelijkheid – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum de belichaming is van het mysterieuze beginsel, die dat kent wat dharma vergroot, die de oorzaak is van de vernietiging van alle zonden – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum in staat is alle ziektes te vernietigen, die wordt geprezen in de Rig- [Ṛg], Yajur- en Saamaveda [Sāmaveda] en die Aarde, lucht en Hemel verlicht – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
६. ॐ यन्मण्डलं वेदविदो वदन्ति गायन्ति यच्चारण सिद्ध सङ्घाः।
यद्योगिनो योगजुषां च सङ्घाः, पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम्॥
(Wiens centrum wordt geprezen door de Veda’s, die wordt bezongen door Vedisch geleerden en heiligen, met wie yogi’s zich verbinden middels meditatie – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum door iedereen wordt vereerd, die de vergankelijke wereld verlicht, die zowel de tijd is als de oorzaak van tijd en de belichaming is van oneindigheid – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum Vishnu [Viṣṇu] ofwel de gedaante van het Goddelijke is, die eeuwig is en de zonden van de mensen vernietigt, die zelfs in staat is de tijd te vernietigen – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
९. ॐ यन्मण्डलं विश्वसृजां प्रसिद्धं उत्पत्ति रक्षा प्रलयप्रगल्भम्।
यस्मिन् जगत्संहरतेऽखिलं च, पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम्॥
(Door wiens centrum het universum is ontstaan, die in staat is te scheppen, onderhouden en vernietigen en in wie deze hele wereld verdwijnt – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum de belichaming de alomtegenwoordige Vishnu is, die de hoogste toevlucht van de ziel is en die het Zuiver Bewustzijn is, die door het pad van yoga met het fijnstoffelijke het fijnstoffelijke weet te bereiken – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum de kenners van Brahma prijzen, wiens lof wordt bezongen door Vedisch geleerden en heiligen, op wiens grootheid de kenners van de Veda’s mediteren – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum wordt bezongen door de Veda’s en de kenners van de Veda’s, die gerealiseerd kan worden door yogi’s middels manieren van yoga en die het Goddelijke is dat eerbiedig wordt begroet door alle Veda’s – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
4. Samidha [samidhā] (vierdelig offer aan Agni) Wanneer we vuur voeden, zal het in kracht toenemen en licht verspreiden. Hierdoor blijven zowel innerlijke als uiterlijke vijanden op afstand. Daarom voeden we bij deze rituele handeling het vuur. Bij elk van de mantra’s nemen we met onze duim, ringvinger en middelvinger een klein stukje hout, dippen we dit in ghee en offeren we het in het vuur op het woord “svaha” [svāhā].
(O zielen, voed het constant bewaarde vuur met brandstof, ontsteek het met ghee en zet er havis (offeringen, samagri [sāmagri]) in. Moge dit offer jaatavedas-agni [jātavedas-agni] toekomen, niet mij.)
(Met brandhout en ghee laten we het alomtegenwoordige vuur verder gloeien en moedigen we het vuur aan om steeds hoger op te laaien. Moge dit offer het allesdoordringende Agni toekomen, niet mij.)
5. Jala prasechan [prasecana] (wateroffer voor Agni) Met een wateroffer vragen we Agni’s zegen om spirituele groei te bereiken. We nemen wat water uit de lota en sprenkelen dit ten oosten, westen en noorden van de havana kund. Met de laatste mantra sprenkelen we water in elk van de vier hoeken van de havana kund.
ॐ adite’numanyasva. (oost)
ॐ anumate’numanyasva. (west)
ॐ sarasvatya-numanyasva. (noord)
ॐ deva savitaḥ prasuva yajñaṃ prasuva yajñapatiṃ bhagāya.
divyo gandharvaḥ ketapūḥ ketannaḥ punātu vācaspatir-vācaṃ naḥ svadatu. (alle vier kanten van de havana kuṇḍa)
(O onverdeelde Goddelijkheid, moge ik onzelfzuchtig zijn en anderen helpen. O wijze en goedgunstige Goddelijkheid, moge ik wijs en goedgunstig zijn. O bron van alle wijsheid, schenk ons kennis en laat onze gedachten één zijn met U. O Goddelijke, Allesaandrijvende Allerhoogste, bevorder de nobele intenties van hen allen die nobele daden verrichten en assisteer ze om glorie te bereiken. Moge U, o Almachtige, ons verstand zuiveren en onze spraak zoet maken.)
6. Ghritaahuti [ghṛtāhuti] (ghee-offers aan goddelijke energieën) De goddelijke energieën zijn elementen die ons continu voeden met kosmische energie. We staan nu bij hen stil en bedanken hen. We reciteren hierbij de volgende mantra’s, waarbij we steeds op “svaahaa” wat ghee in de havana kund offeren.
ॐ अग्नये स्वाहा। इदमग्नये इदं न मम्॥ (उत्तर)
ॐ सोमाय स्वाहा। इदं सोमाय इदं न मम॥ (दक्षिण)
ॐ प्रजापतये स्वाहा। इदं प्रजापतये इदं न मम॥
ॐ इन्द्राय स्वाहा। इदं इन्द्राय इदं न मम॥
ॐ भूरग्नये स्वाहा। इदमग्नये इदं न मम॥
ॐ भुवर्वायवे स्वाहा। इदं वायवे इदं न मम॥
ॐ स्वरादित्याय स्वाहा। इदमादित्याय इदं न मम॥
ॐ agnaye svāhā; idam-agnaye idaṃ na mama. (uttara)
ॐ somāya svāhā; idaṃ somāya idaṃ na mama. (dakṣiṇa)
ॐ prajāpataye svāhā; idaṃ prajāpataye idaṃ na mama.
ॐ indrāya svāhā; idam-indrāya idaṃ na mama.
ॐ bhūr-agnaye svāhā; idam-agnaye idaṃ na mama.
ॐ bhuvar-vāyave svāhā; idaṃ vāyave idaṃ na mama.
ॐ svar-ādityāya svāhā; idam-ādityāya idaṃ na mama.
(Ik offer dit aan Agni. Moge dit offer Agni toekomen, niet mij. (noord)
Ik offer dit aan Soma. Moge dit offer Soma toekomen, niet mij. (zuid)
Ik offer dit aan Prajāpati. Moge dit offer Prajāpati toekomen, niet mij.
Ik offer dit aan Indra. Moge dit offer Indra toekomen, niet mij.
Ik offer dit aan de lucht. Moge dit offer de lucht toekomen, niet mij.
Ik offer dit aan de ruimte. Moge dit offer de ruimte toekomen, niet mij.
Ik offer dit aan de Zon. Moge dit offer de Zon toekomen, niet mij.)
Vervolgens reciteren we de volgende mantra, waarbij we steeds op “svaahaa” wat ghee in de havana kund offeren.
O zielen, voed het constant bewaarde vuur met brandstof, ontsteek het met ghee en zet er havis (offeringen, samagri) in. Moge dit offer jaatavedas-agni toekomen, niet mij.
7. Gayatri [Gāyatrī] mantra aahuti (vuuroffer aan Brahma) De Gayatri mantra wordt gezien als de krachtigste Vedische mantra, omdat deze mantra is samengesteld uit zeer krachtige klanken. Daarmee wordt de Gayatri mantra ook wel als personificatie gezien van Brahman. We reciteren drie keer de Gayatri mantra en offeren steeds bij het woord “svaha” wat havana samagri in de havana kund.
ॐ भूर्भुवः स्वः तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि धियो यो नः प्रचोदयात् स्वाहा।
इदं गायत्र्यै इदं न मम॥
ॐ bhūr-bhuvaḥ svaḥ tatsavitur-vareṇyaṃ bhargo devasya dhīmahi dhiyo yo naḥ pracodayāt svāhā;
idaṃ gāyatryai idaṃ na mama.
Dat wat het grofstoffelijke, mentale en oorzakelijke doordringt, het bestaan verlicht en inspireert, de Eeuwige Gelukzaligheid is; op dat Goddelijke Bewustzijn mediteren wij. Moge Zijn verlichting ons intellect inspireren. Ik offer dit. Moge dit offer Gayatri toekomen, niet mij.
8. Purnaahuti [pūrṇāhuti] (laatste drie offerandes van de overgebleven havana samagri) Met de laatste vuuroffers duiden we het voltooien van dit ritueel aan. Alles in deze stoffelijke wereld is onvolledig en incompleet. Zo is ook deze havana onvolledig en incompleet. We handelen slechts naar ons eigen vermogen en ons eigen inzicht. Met deze handeling vragen we het Goddelijke de volgende offers te accepteren om al het ontbrekende van de havana aan te vullen. We verdelen het restant van de havana samagri in drieën en offeren bij elk van de onderstaande mantra’s op “svaha” een deel in de havana kund.
१. ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पूर्णमुदच्यते।
पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते स्वाहा॥
Dat is volmaakt en dit is volmaakt. Het volmaakte komt voort uit het volmaakte. Neem het volmaakte af van het volmaakte en dan blijft enkel het volmaakte achter.
O (volmaakte) lepel, ga vol weg en kom rijkelijk gevuld terug. O Shatakratu [Śatakratu] (“Hij die gerelateerd is aan Indra” of “Hij met honderd krachten”), laat handel tot ons komen in de vorm van goederen, voedsel en kracht. Moge dit offer U toekomen.
३. ॐ सर्वं वै पूर्ण ग्वं स्वाहा।
ॐ sarvaṃ vai pūrṇa gvaṃ svāhā.
Alles is volmaakt. Moge dit offer U toekomen.
9. Vasodhara [vasodhārā] (onafgebroken stroom van de ghī die is overgebleven) Ghee staat symbool voor de onstuimige geest. Met deze handeling offeren we als het ware onze geest aan het Goddelijke, opdat wij altijd zuivere intenties zullen hebben, zuivere activiteiten zullen verrichten en wij doordrongen worden van zuivere kwaliteiten. We nemen de kom met de resterende ghee in onze handen, staan op en gieten de kom in één straal leeg in de havana kund. Hierbij reciteren we de volgende mantra.
(U bent de zuiveraar van de natuur, Hij met honderd stromen. U bent de zuiveraar van de natuur, Hij met duizend stromen. Moge al dat leeft gezuiverd worden door de honderd stromen van de Goddelijke Zon die de natuur zuivert. Moge dit offer U toekomen.)
10. Aachamani [ācamanī] (mond spoelen)
Nadat we hebben gegeten spoelen we onze mond, zodat het vuil los komt en vervolgens wordt uitgespuugd. Daarom bieden we het Goddelijke ook water aan na het offeren van de spijs. Het offeren van spijzen en water symboliseert het vasthouden en loslaten van materiële (en dus tijdelijke) zaken. Ook symboliseren deze handelingen samen dat onze spraak altijd zuiver hoort te zijn. We horen goede woorden te spreken, omdat we met onze spraak een invloed uitoefenen op anderen en daarmee karma verrichten. We reciteren de mantra en sprenkelen water bij de havana kund.
(O Allerhoogste, alle heilige wateren zijn bij elkaar aanwezig in dit geurige water dat geen materiële verontreiniging bevat. Accepteer dit water dat ik U schenk om uw mond te wassen. Ik buig tot Agni. Accepteer dit water om uw mond te wassen.)
11. Praarthna Vuur geeft levenskracht, warmte en energie, en is altijd overal aanwezig. Het manifesteert zich in zowel zichtbare als onzichtbare vormen en is daardoor altijd een belangrijke aanwezigheid in ons leven. Agni vervult vele functies in ons dagelijkse leven. Met dit gebed betuigen wij Hem onze eerbied en danken wij Hem voor alle processen die continu Hij voor ons uitvoert. We vouwen onze handen en reciteren de volgende mantra.
O boodschapper (Agni), schenk me vertrouwen, wijsheid, glorie, begrip, kennis, intelligentie, rijkdom, kracht, een lang leven, pracht en gezondheid. Wees gegroet, o Agni. U bent de grote kracht die alle activiteiten tot uiting brengt. Tijdens de activiteiten bent U ook altijd aanwezig.
De Maha Mrityunjaya havana [Mahā Mṛtyuñjaya havana] wordt gezien als een grote verlosser van leed. In dit ritueel staat de krachtige Vedische Maha Mrityunjaya mantra centraal, waarmee we bidden voor verlossing van leed en/of het aardse. Tijdens de havana brengen we 108 keer een aahuti met deze krachtige mantra. Sommige mensen gebruiken het as dat na deze havana overblijft om op het lichaam aan te brengen. Zij geloven dat het as kracht draagt om ons te beschermen tegen vijanden en allerlei vormen van leed. Je vindt hier een stappenplan en audiobestanden, zodat je de havana zelfstandig kunt verrichten.
Benodigdheden:
Havana kund [kuṇḍ] (soort speciale bak van metaal waarin het offerritueel plaatsvindt)
Havana samagri [havana sāmagrī]: saffraan, guggul [guggula], kamfer, jau (gerst), rijst (ongebakken en ongekookt!), chandan [candana], kruidnagels, nootmuskaat, groene kardemom, ghee, verse gedroogde hardi, gedroogde vruchten (zoals dadels en rozijnen), lotuszaden, rietsuiker, tila (sesamzaad), dhāna (ongepelde rijst), rietsuiker, geraspte kokosnoot en zwavel. We mengen deze ingrediënten en kunnen deze ook fijnmalen, zodat het mengsel fijn wordt er een aangename geur vrijkomt. Dit zijn milieuvriendelijke ingrediënten en zorgen voor minder rook, wat gezonder is voor ons lichaam.
1. Agni sthaapna [Agni sthāpanā] (Agni Deva aanroepen en een plaats geven)
We roepen Agni (de goddelijke gedaante van Vuur) aan en vragen Hem plaats te nemen in de havana kunda. Vuur heeft een belangrijke functie in het hindoeïsme. Het is één van de basiselementen en voorziet ons van levenskracht, warmte en energie. Vuur is de Zon, het licht, elektriciteit, maar ook bijvoorbeeld het spijsverteringsvuur. Zo manifesteert Agni zich in zowel zichtbare als onzichtbare gedaantes. In één van deze gedaantes is Hij de bode tussen hemel en aarde. Als wij iets aan Agni schenken, zorgt Hij ervoor dat het terechtkomt op de juiste bestemming. Daarom staat tijdens de havana Agni centraal. Middels de havana verzoeken we Agni om onze offers op hun bestemming te brengen. We vereren hierbij het Goddelijke in zijn abstracte hoedanigheid: er is wel sprake van eigenschappen maar er is geen vorm.
Allereerst plaatsen we het mangohout in zo’n vorm in de havana kund: #. Dan nemen we een stukje kamfer op een lepel, steken we deze aan en houden we het boven de havana kund terwijl we de volgende mantra reciteren.
(O Almachtige Goddelijkheid, die de Beschermer, Instandhouder en Schepper is van al het bestaan, die op drie plaatsen – Aarde, atmosfeer en Hemel – verblijft! Ik plaats hierbij het vuur in de kund. Dit vuur zal alles verdelen over alle krachten en energiebronnen van de natuur in uw onmeetbare schepping, waarop de bewoners van de drie werelden gezegend zullen worden door de ontvangers van de offers.)
Bij “āvāhayāmi sthāpayāmi” plaatsen we het vuur in de havana kuṇḍa.
Vind je deze mantra te moeilijk? Reciteer dan alleen “ॐ agnaye namaḥ āvāhayāmi sthāpayāmi.”
2. Agni pradeepanam [Agni pradīpanam] (het vuur “aanwakkeren”)
Wanneer we het vuur in de havana kund plaatsen, is dit doorgaans nog klein. Daarom wakkeren we het aan, zodat er een mooie vlam kan ontstaan die niet uit gaat wanneer we iets in de havana kund offeren. Hiervoor vragen we de wijzen en ritualisten plaats te nemen aan de noordzijde van de havana kund, zodat zij ons kunnen bijstaan. We wakkeren met de rechterhand het vuur aan terwijl we de volgende mantra reciteren.
(Moge dit vuur zich verheffen en aanwakkeren, en de yajamaan [yajamāna] de nodige handelingen voltooien. Moge de wijzen en de yajamaans aan de noordkant van de vedi plaatsnemen, zowel hier als op de betere plaatsen.)
3. Gayatri stavana [Gāyatrī stavana] (gebed tot Surya [Sūrya] als oerbron van vuur) De Gayatri stavana bestaat uit twaalf mantra’s en is een praarthna [prārthanā] (gebed) voor Surya (de Zon) als oerbron van vuur. Surya heeft twaalf kala’s [kalā] (eigenschappen) en daarom gebruiken we twaalf mantra’s. In deze mantra’s komt steeds de naam Savita terug. Dit is een andere naam van Surya. Bij elke mantra offeren we wat akshata met een bloem en wat water bij de havana kund.
(Wiens centrum de Schenker van licht, de schittering van edelstenen, de belichaming van onbegrensde oneindigheid is. Wie armoede en leed wegneemt – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum door de goddelijke energieën wordt vereerd, die mensen verlossing schenkt, die wordt geprezen door wijzen – Die goddelijke Zon begroet ik eerbiedig. Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum de standvastigheid van kennis kent, die in de drie werelden wordt vereerd en de belichaming van de natuur is, die de gedaante is van scherpzinnigheid en Goddelijkheid – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum de belichaming is van het mysterieuze beginsel, die dat kent wat dharma vergroot, die de oorzaak is van de vernietiging van alle zonden – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum in staat is alle ziektes te vernietigen, die wordt geprezen in de Rig- [Ṛg], Yajur- en Saamaveda [Sāmaveda] en die Aarde, lucht en Hemel verlicht – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
६. ॐ यन्मण्डलं वेदविदो वदन्ति गायन्ति यच्चारण सिद्ध सङ्घाः।
यद्योगिनो योगजुषां च सङ्घाः, पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम्॥
(Wiens centrum wordt geprezen door de Veda’s, die wordt bezongen door Vedisch geleerden en heiligen, met wie yogi’s zich verbinden middels meditatie – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum door iedereen wordt vereerd, die de vergankelijke wereld verlicht, die zowel de tijd is als de oorzaak van tijd en de belichaming is van oneindigheid – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum Vishnu [Viṣṇu] ofwel de gedaante van het Goddelijke is, die eeuwig is en de zonden van de mensen vernietigt, die zelfs in staat is de tijd te vernietigen – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
९. ॐ यन्मण्डलं विश्वसृजां प्रसिद्धं उत्पत्ति रक्षा प्रलयप्रगल्भम्।
यस्मिन् जगत्संहरतेऽखिलं च, पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम्॥
(Door wiens centrum het universum is ontstaan, die in staat is te scheppen, onderhouden en vernietigen en in wie deze hele wereld verdwijnt – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum de belichaming de alomtegenwoordige Vishnu is, die de hoogste toevlucht van de ziel is en die het Zuiver Bewustzijn is, die door het pad van yoga met het fijnstoffelijke het fijnstoffelijke weet te bereiken – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum de kenners van Brahma prijzen, wiens lof wordt bezongen door Vedisch geleerden en heiligen, op wiens grootheid de kenners van de Veda’s mediteren – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
(Wiens centrum wordt bezongen door de Veda’s en de kenners van de Veda’s, die gerealiseerd kan worden door yogi’s middels manieren van yoga en die het Goddelijke is dat eerbiedig wordt begroet door alle Veda’s – Moge die eerwaarde Zon mij zuiveren.)
4. Samidha [samidhā] (vierdelig offer aan Agni) Wanneer we vuur voeden, zal het in kracht toenemen en licht verspreiden. Hierdoor blijven zowel innerlijke als uiterlijke vijanden op afstand. Daarom voeden we bij deze rituele handeling het vuur. Bij elk van de mantra’s nemen we met onze duim, ringvinger en middelvinger een klein stukje hout, dippen we dit in ghee en offeren we het in het vuur op het woord “svaha” [svāhā].
(O zielen, voed het constant bewaarde vuur met brandstof, ontsteek het met ghee en zet er havis (offeringen, samagri [sāmagri]) in. Moge dit offer jaatavedas-agni [jātavedas-agni] toekomen, niet mij.)
(Met brandhout en ghee laten we het alomtegenwoordige vuur verder gloeien en moedigen we het vuur aan om steeds hoger op te laaien. Moge dit offer het allesdoordringende Agni toekomen, niet mij.)
5. Jala prasechan [prasecana] (wateroffer voor Agni) Met een wateroffer vragen we Agni’s zegen om spirituele groei te bereiken. We nemen wat water uit de lota en sprenkelen dit ten oosten, westen en noorden van de havana kund. Met de laatste mantra sprenkelen we water in elk van de vier hoeken van de havana kund.
ॐ adite’numanyasva. (oost)
ॐ anumate’numanyasva. (west)
ॐ sarasvatya-numanyasva. (noord)
ॐ deva savitaḥ prasuva yajñaṃ prasuva yajñapatiṃ bhagāya.
divyo gandharvaḥ ketapūḥ ketannaḥ punātu vācaspatir-vācaṃ naḥ svadatu. (alle vier kanten van de havana kuṇḍa)
(O onverdeelde Goddelijkheid, moge ik onzelfzuchtig zijn en anderen helpen. O wijze en goedgunstige Goddelijkheid, moge ik wijs en goedgunstig zijn. O bron van alle wijsheid, schenk ons kennis en laat onze gedachten één zijn met U. O Goddelijke, Allesaandrijvende Allerhoogste, bevorder de nobele intenties van hen allen die nobele daden verrichten en assisteer ze om glorie te bereiken. Moge U, o Almachtige, ons verstand zuiveren en onze spraak zoet maken.)
6. Ghritaahuti [ghṛtāhuti] (ghee-offers aan goddelijke energieën) De goddelijke energieën zijn elementen die ons continu voeden met kosmische energie. We staan nu bij hen stil en bedanken hen. We reciteren hierbij de volgende mantra’s, waarbij we steeds op “svaahaa” wat ghee in de havana kund offeren.
ॐ अग्नये स्वाहा। इदमग्नये इदं न मम्॥ (उत्तर)
ॐ सोमाय स्वाहा। इदं सोमाय इदं न मम॥ (दक्षिण)
ॐ प्रजापतये स्वाहा। इदं प्रजापतये इदं न मम॥
ॐ इन्द्राय स्वाहा। इदं इन्द्राय इदं न मम॥
ॐ भूरग्नये स्वाहा। इदमग्नये इदं न मम॥
ॐ भुवर्वायवे स्वाहा। इदं वायवे इदं न मम॥
ॐ स्वरादित्याय स्वाहा। इदमादित्याय इदं न मम॥
ॐ agnaye svāhā; idam-agnaye idaṃ na mama. (uttara)
ॐ somāya svāhā; idaṃ somāya idaṃ na mama. (dakṣiṇa)
ॐ prajāpataye svāhā; idaṃ prajāpataye idaṃ na mama.
ॐ indrāya svāhā; idam-indrāya idaṃ na mama.
ॐ bhūr-agnaye svāhā; idam-agnaye idaṃ na mama.
ॐ bhuvar-vāyave svāhā; idaṃ vāyave idaṃ na mama.
ॐ svar-ādityāya svāhā; idam-ādityāya idaṃ na mama.
(Ik offer dit aan Agni. Moge dit offer Agni toekomen, niet mij. (noord)
Ik offer dit aan Soma. Moge dit offer Soma toekomen, niet mij. (zuid)
Ik offer dit aan Prajāpati. Moge dit offer Prajāpati toekomen, niet mij.
Ik offer dit aan Indra. Moge dit offer Indra toekomen, niet mij.
Ik offer dit aan de lucht. Moge dit offer de lucht toekomen, niet mij.
Ik offer dit aan de ruimte. Moge dit offer de ruimte toekomen, niet mij.
Ik offer dit aan de Zon. Moge dit offer de Zon toekomen, niet mij.)
Vervolgens reciteren we de volgende mantra, waarbij we steeds op “svaahaa” wat ghee in de havana kund offeren.
O zielen, voed het constant bewaarde vuur met brandstof, ontsteek het met ghee en zet er havis (offeringen, samagri) in. Moge dit offer jaatavedas-agni toekomen, niet mij.
7. Gayatri [Gāyatrī] mantra aahuti (vuuroffer aan Brahma) De Gayatri mantra wordt gezien als de krachtigste Vedische mantra, omdat deze mantra is samengesteld uit zeer krachtige klanken. Daarmee wordt de Gayatri mantra ook wel als personificatie gezien van Brahman. We reciteren drie keer de Gayatri mantra en offeren steeds bij het woord “svaha” wat havana samagri in de havana kund.
ॐ भूर्भुवः स्वः तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि धियो यो नः प्रचोदयात् स्वाहा।
इदं गायत्र्यै इदं न मम॥
ॐ bhūr-bhuvaḥ svaḥ tatsavitur-vareṇyaṃ bhargo devasya dhīmahi dhiyo yo naḥ pracodayāt svāhā;
idaṃ gāyatryai idaṃ na mama.
Dat wat het grofstoffelijke, mentale en oorzakelijke doordringt, het bestaan verlicht en inspireert, de Eeuwige Gelukzaligheid is; op dat Goddelijke Bewustzijn mediteren wij. Moge Zijn verlichting ons intellect inspireren. Ik offer dit. Moge dit offer Gayatri toekomen, niet mij.
8. Maha Mrityunjaya aahuti
De Maha Mrityunjaya mantra wordt gezien als de grootste en krachtigste verlosser van leed. Deze mantra wordt bijvoorbeeld gereciteerd in geval van problemen, ziekte en dergelijke. We reciteren 108 keer de Maha Mrityunjaya mantra en offeren steeds bij het woord “svaha” wat havana samagri in de havana kund.
We concentreren ons op de verzorger van de wereld, Śiva, die drie ogen heeft, de wereld geurt en ons allen verzorgt. Oh Śiva, bescherm ons van moeilijkheden en de dood, en verlos ons van onze begoocheling.
9. Purnaahuti [pūrṇāhuti] (laatste drie offerandes van de overgebleven havana samagri) Met de laatste vuuroffers duiden we het voltooien van dit ritueel aan. Alles in deze stoffelijke wereld is onvolledig en incompleet. Zo is ook deze havana onvolledig en incompleet. We handelen slechts naar ons eigen vermogen en ons eigen inzicht. Met deze handeling vragen we het Goddelijke de volgende offers te accepteren om al het ontbrekende van de havana aan te vullen. We verdelen het restant van de havana samagri in drieën en offeren bij elk van de onderstaande mantra’s op “svaha” een deel in de havana kund.
१. ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पूर्णमुदच्यते।
पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते स्वाहा॥
Dat is volmaakt en dit is volmaakt. Het volmaakte komt voort uit het volmaakte. Neem het volmaakte af van het volmaakte en dan blijft enkel het volmaakte achter.
O (volmaakte) lepel, ga vol weg en kom rijkelijk gevuld terug. O Shatakratu [Śatakratu] (“Hij die gerelateerd is aan Indra” of “Hij met honderd krachten”), laat handel tot ons komen in de vorm van goederen, voedsel en kracht. Moge dit offer U toekomen.
३. ॐ सर्वं वै पूर्ण ग्वं स्वाहा।
ॐ sarvaṃ vai pūrṇa gvaṃ svāhā.
Alles is volmaakt. Moge dit offer U toekomen.
10. Vasodhara [vasodhārā] (onafgebroken stroom van de ghī die is overgebleven) Ghee staat symbool voor de onstuimige geest. Met deze handeling offeren we als het ware onze geest aan het Goddelijke, opdat wij altijd zuivere intenties zullen hebben, zuivere activiteiten zullen verrichten en wij doordrongen worden van zuivere kwaliteiten. We nemen de kom met de resterende ghee in onze handen, staan op en gieten de kom in één straal leeg in de havana kund. Hierbij reciteren we de volgende mantra.
(U bent de zuiveraar van de natuur, Hij met honderd stromen. U bent de zuiveraar van de natuur, Hij met duizend stromen. Moge al dat leeft gezuiverd worden door de honderd stromen van de Goddelijke Zon die de natuur zuivert. Moge dit offer U toekomen.)
11. Aachamani [ācamanī] (mond spoelen)
Nadat we hebben gegeten spoelen we onze mond, zodat het vuil los komt en vervolgens wordt uitgespuugd. Daarom bieden we het Goddelijke ook water aan na het offeren van de spijs. Het offeren van spijzen en water symboliseert het vasthouden en loslaten van materiële (en dus tijdelijke) zaken. Ook symboliseren deze handelingen samen dat onze spraak altijd zuiver hoort te zijn. We horen goede woorden te spreken, omdat we met onze spraak een invloed uitoefenen op anderen en daarmee karma verrichten. We reciteren de mantra en sprenkelen water bij de havana kund.
(O Allerhoogste, alle heilige wateren zijn bij elkaar aanwezig in dit geurige water dat geen materiële verontreiniging bevat. Accepteer dit water dat ik U schenk om uw mond te wassen. Ik buig tot Agni. Accepteer dit water om uw mond te wassen.)
12. Praarthna Vuur geeft levenskracht, warmte en energie, en is altijd overal aanwezig. Het manifesteert zich in zowel zichtbare als onzichtbare vormen en is daardoor altijd een belangrijke aanwezigheid in ons leven. Agni vervult vele functies in ons dagelijkse leven. Met dit gebed betuigen wij Hem onze eerbied en danken wij Hem voor alle processen die continu Hij voor ons uitvoert. We vouwen onze handen en reciteren de volgende mantra.
O boodschapper (Agni), schenk me vertrouwen, wijsheid, glorie, begrip, kennis, intelligentie, rijkdom, kracht, een lang leven, pracht en gezondheid. Wees gegroet, o Agni. U bent de grote kracht die alle activiteiten tot uiting brengt. Tijdens de activiteiten bent U ook altijd aanwezig.
Voor veel hindoes is het gebruikelijk om prasad te offeren (voedsel te laten inzegenen). Dit doen zij vooral bij gunstige gelegenheden, ceremonies, rituelen en tempelbezoeken. In dit artikel lees je hoe je prasad kunt offeren met of zonder een murti.
Prasad offeren met behulp van een murti
1. Dhyaanam (concentratie)
Duw lichtjes je handen gestrekt tegen elkaar op de hoogte van je hart (namaste-houding) en zorg ervoor dat jouw nek in lijn is met jouw wervelkolom (rechte rug en geen hangende nek). Deze houding zorgt ervoor dat de energiestromen in het lichaam vrij kunnen stromen en helpt jou in je concentratie. Houd deze houding tijdens het gehele ritueel zoveel mogelijk aan.
Sluit je ogen en sluit je geestelijk af van jouw omgeving. Neem dan de goddelijke gedaante aan wie je de prasad wilt offeren in gedachten en concentreer jouw gedachten op hem of haar.
Reciteer nu rustig en aandachtig een mantra van de goddelijke gedaante. Hoe rustiger en aandachtiger je de mantra reciteert, hoe beter de energiestromen in jouw lichaam kunnen kanaliseren, wat jou zal helpen meer in balans te komen. Het heeft dan hetzelfde effect als meditatie. Dit geldt overigens ook voor de rest van de mantra’s die je tijdens jouw rituelen gebruikt.
Heb je liever een eenvoudige mantra? Dan kun je een gayatri mantra van de goddelijke gedaante gebruiken.
2. Naivedyam (voedsel)
Neem de namaste-houding aan, reciteer de onderstaande mantra en presenteer dan de schaal met voedsel voor de murti van de goddelijke gedaante. Raak hierbij de murti lichtjes aan met de schaal. Breng de schaal dan tot je hoofd en buig je hoofd lichtjes om de prasad met eerbied aan te nemen. Plaats vervolgens de schaal voor de murti van de goddelijke gedaante. Is daar geen plaats voor? Leg dan een beetje van de prasad voor de murti.
Suiker, geklaarde boter en honing samen vormen een verrukkelijke en hoge smaak. Tezamen vormen ze een spijs die ik aan u presenteer. <vertaling korte mantra goddelijke gedaante>. Ik wijd dit voedsel aan u.
Heb je liever een eenvoudige mantra? Dan kun je alleen de laatste regel van deze mantra gebruiken.
3. Aachamani (water)
Neem weer de namaste-houding aan, reciteer de onderstaande mantra en sprenkel dan water op de murti van de goddelijke gedaante.
O Allerhoogste, alle heilige wateren zijn bij elkaar aanwezig in dit geurige water dat geen materiële verontreiniging bevat. Accepteer dit water dat ik u schenk om uw mond te zuiveren. <vertaling korte mantra goddelijke gedaante>. Ik offer dit water aan u om uw mond te zuiveren.
Heb je liever een eenvoudige mantra? Dan kun je alleen de laatste regel van deze mantra gebruiken.
Prasad offeren zonder een murti
Ook hindoes die niet geloven dat het goddelijke manifesteert, offeren prasaad. Dit kan bijvoorbeeld door in plaats van een murti een brandende diya te gebruiken of zelfs geen materiële hulpmiddelen te gebruiken. In geval van een brandende diya kun je dezelfde handelingen hanteren als hierboven staan beschreven en in plaats van een korte mantra de mantra ॐ gebruiken.
Gebruik je geen materiële hulpmiddelen? Dan kun je alleen de handeling “dhyaanam” doen onder het reciteren van de Gayatri mantra en vervolgens de schaal met spijzen met beide handen aanraken en de volgende mantra reciteren: